Türkiye, dünya sahnesinde ‘güvenilir orta güç’ olarak kendini gösteriyor. Hakan Kaplan’ın 24 Nisan 2026 tarihli yazısında, Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) Mart 2026 raporu, küresel silah transferlerinin çatışmalar, bağımlılıklar ve jeopolitik rekabet doğrultusunda yeniden şekillendiğini gözler önüne seriyor. Türkiye’nin bu sistem içindeki yeri gün geçtikçe daha belirgin hale geliyor. SIPRI araştırmacılarından Zain Hussain, Türkiye’nin artık global pazarda güvenilir bir orta güç olarak kendini kanıtladığını ifade ediyor. Bu durum, geleneksel büyük güçlerin tereddütle yaklaştığı veya boş bıraktığı alanlarda Türkiye’nin etkinliğini artırması anlamına geliyor.
Hussain, dünya genelinde silahlanmanın “kaygı verici boyutlara” ulaştığını ve çatışma eşiklerinin giderek düştüğünü belirtiyor.
TÜRKİYE’NİN SİLAH DİPLOMASİSİ
SIPRI’nın 2021-2025 dönemi verilerine göre Türkiye, dünya genelinde en büyük 11. silah ihracatçısı konumunu koruyor. Özellikle Afrika ve Asya pazarındaki artış dikkate değer. Türkiye’nin silah ihracatını bir tür ‘silah diplomasisi’ olarak tanımlayan Hussain, bu araçların dış politika nüfuzunu artırmak için kullanıldığını vurguluyor. Alıcı ülkeler, büyük jeopolitik risklere girmeden ve bütçelerini zorlamadan ihtiyaçlarını karşılamak için Türkiye’yi cazip bir alternatif olarak görüyor.
Ayrıca, Türkiye’nin silah ihracatı kalemlerinin çeşitlenmesi de dikkat çekici. Kamuoyunda en çok konuşulan SİHA’lar olsa da, zırhlı araçlar ve deniz savunma sistemleri de Türkiye’nin dış ticaretinde önemli bir yer tutuyor. Endonezya ile yapılan radar teknolojisi içeren gemi anlaşmaları ve İspanya ile Hürjet projesi üzerindeki görüşmeler, bu çeşitliliğin somut örnekleridir.
SAVAŞ EŞİĞİ DÜŞÜYOR KAYGISI
SIPRI verileri, küresel barış açısından endişe verici bir tabloyu işaret ediyor. Avrupa’nın silah ithalatının Ukrayna savaşı sonrası yüzde 210 oranında arttığı ve Ortadoğu’daki çatışmaların silah ticaretinin ‘normalleşmesi’ yönünde önemli bir etkisi olduğu görülüyor. Sonuç olarak, Türkiye’nin 11. sıradaki konumu sadece bir ‘başarı’ değil, aynı zamanda dünya genelindeki güvenlik krizleri ve artan militarizasyonun bir yansıması olarak değerlendirilmeli.
Zain Hussain, silah transferlerinin bekleyen siparişlerle birlikte gelecekte daha da artacağını ve küresel sistemin barış değil, silahlanma yoluyla bir denge arayışında olduğunu vurguluyor. “Kaygı duymamak mümkün değil” diyor.
Pazar payı açısından Türkiye, küresel pazardaki payını %0.9’dan %1.8’e çıkararak iki katına çıkarmış durumda. İhracat hacminde %122 oranında büyük bir artış yaşandı. Türkiye’nin savunma sanayi ihracatında en büyük alıcılar arasında Pakistan (%16), Birleşik Arap Emirlikleri (%12) ve Ukrayna (%8.4) yer alıyor. Öte yandan, silah ithalatı %9.7 oranında bir düşüş göstermiştir.
Yazar: Hakan Kaplan
